Kiến thức chung về yến

Kiến thức chung về yến
...

Yến sào là gì?

Yến sào (tổ Yến hay tổ chim Yến) là loại thực phẩm được xếp vào hạng Bát Trân (8 món ăn cao lương mỹ vị) của văn hóa ẩm thực phương Đông. Tại Trung Quốc, yến sào được khám phá từ thời nhà Đường, nhưng được sử dụng và thương mại nhiều từ thời nhà Minh và Nhà Thanh, chỉ dành cho vua chúa, cung phi cung đình. Đến nay, Yến sào đã trở thành món ăn bổ dưỡng bậc nhất, khá đắt đỏ của các nước Đông Á và nhiều quốc gia khác. 

 

Tổ Yến có từ đâu?

Loài chim Yến xây dựng tổ của mình và trên vách đá, hang động và sinh sống ở đó. Tuy nhiên, chỉ có chim Yến Aerodramus Fuciphagus mới là loài duy nhất mang đến món ăn quý giá cho con người. Aerodramus fuciphagus (Yến Hàng) xây tổ cho chim non bằng cách tiết ra nước bọt của mình. Những dòng nước bọt đan thành sợi, quấn thành tổ để chim mẹ cất giữ trứng và chờ ngày trứng nở thành chim non. Khi chim non có thể bay thì tổ chim bị bỏ rơi. Tổ chim Yến có thể bị phân hủy hoặc trở thành mồi ngon của các loài động vật khác nếu không được con người thu hoạch và chế biến thành món ăn dinh dưỡng bậc nhất cho sức khỏe. 

Tổ Yến trong động, với những điều kiện tự nhiên trong động, thường có hình dạng giống như một cái chén, thân dày và chân cứng. Hình dạng tổ giống như chén sẽ giúp bảo vệ trứng hoặc Yến non không bị các loài vật khác xâm hại cũng như sự khắc nghiệt của thời tiết, môi trường. Chân tổ Yến cần cứng để có thể gắn chặt vào tường vì các hang động thường có độ ẩm cao. 

Một tổ chim Yến thô cân nặng khoảng từ 8-12 gram. Sau khi chế biến, sợi yến sẽ trở nên mềm mại, xơ dai, màu sắc trong suốt và có hương vị độc đáo mà bất cứ ai cũng yêu thích sau lần sử dụng đầu tiên.

 

Vì sao Yến sào tốt cho sức khỏe con người?

Yến sào có chứa chất dinh dưỡng và có khả năng hỗ trợ chữa bệnh đặc biệt. Vua chúa ngày xưa đã sử sụng tổ Yến làm món ăn thường xuyên như một bí quyết giữ gìn tuổi thanh xuân lâu dài. Không chỉ chống lão hóa,  Yến sào còn có chứa các vi chất giúp tăng cường hệ miễn dịch (giúp con người hồi phục sức khỏe nhanh hơn khi đang điều trị bệnh như ung thư, tai biến, suy nhược...), giúp cơ thể khỏe mạnh và tăng cường ham muốn tình dục lành mạnh. Đối với phụ nữ, Yến sào có tác dụng giúp da tươi sáng, trẻ trung và tinh thần luôn sảng khoái, lạc quan.

Do quý hiếm và tác dụng đặc biệt như thế, món ăn từ thiên nhiên - Yến sào đã trở thành 1 trong 8 món ăn quý giá nhất và đắt tiền nhất được con người trân quý trong suốt hàng ngàn năm qua. 

 
 

Dưỡng chất của Yến sào là gì?

Tổ Yến có chứa các thành phần dinh dưỡng tối ưu đối với sức khỏe con người như: Muối khoáng, axit amin, carbohydrate, và glycoprotein. Trong đó, glycoprotein là thành phần phong phú nhất trong tổ yến. Ngoài ra, tổ yến còn có chứa các tinh chất hormones quan trọng như testosterone và estradiol, hay collagen và một số lượng nhỏ các chất béo (các phân tử gốc tự nhiên bao gồm chất béo). Nghiên cứu cho thấy các thành phần có trong tổ yến có thể kích thích sự phân chia tế bào và tăng trưởng (EGF-Yếu tố tăng trưởng biểu bì), tăng cường sự phát triển mô và tái sinh, giúp kháng thể có thể ức chế nhiễm cúm. 

 

Loài chim Yến sinh sống ở đâu trên thế giới?

Loại chim đặc biệt này chỉ sống ở các vùng ven biển của Đông Nam Á. Các nhà sản xuất và xuất khẩu Yến sào hàng đầu có thể kể đến là Việt Nam, Indonesia, Malaysia, Thái Lan, Philippines. Bên cạnh số chim Yến đến từ các hang động ven biển thì phần lớn đến từ các "nhà yến" do con người tạo ra. Tuy nhiên, muốn tạo ra một nhà yến và xác định nơi để làm nhà yến rồi dẫn dụ yến về làm tổ đòi hỏi bạn phải là những chuyên gia kỹ thuật cao, vì đây là công việc rất khó khăn và nhiều thách thức, đòi hỏi kinh nghiệm thực tế nhiều.

 

Sự khác nhau giữa tổ yến từ hang động tự nhiên và tổ yến từ nhà yến

Nhiều người cho rằng chim Yến tại các nhà yến là được con người "nuôi", tức là lai tạo và cho ăn. Điều này chỉ đúng đối với một số ít các trang trại thử nghiệm. Còn lại, hầu hêt các nhà yến là do các chuyên gia "lai tạo" cấu trúc môi trường hang động tự nhiên để tạo ra một nơi phù hợp cho chim yến tới lui theo ý muốn của mình, rồi dẫn dụ yến làm tổ và đẻ trứng theo bản năng của chúng. Do đó, dù là yến từ hang động tự nhiên hay hang động lai tạo, thì các loài chim yến đều có lối sống, quá trình làm tổ, đẻ trứng, nuôi con và rời đi giống nhau. Chỉ có sự khác biệt nhỏ là lượng muối khoáng sẽ bị ảnh hưởng bởi môi trường xung quanh, nên tổ yến từ hang động tự nhiên có lượng muối khoáng cao hơn, khó hòa tan và hấp thụ hơn "yến nhà".

 

Có bao nhiêu loại tổ yến trên thế giới?

Tùy thuộc vào quốc gia xuất xứ, tổ yến có thể được phân loại thành nhiều loại yến khác nhau, với chất lượng cũng khác nhau. Tuy nhiên, tất cả có thể được chia thành 3 loại chính được phân loại chủ yếu theo màu sắc: 

- RedNests -Huyết Yến, loại đắt nhất
- Pink / Orange Nests - Hồng Yến 
- White Nests - Bạch Yến, loại phổ biến nhất

Red Nests - Huyết Yến

Một quan niệm sai lầm là tổ yến màu đỏ là từ máu của chim Yến, và có giá trị dinh dưỡng cao hơn. Tuy nhiên các phân tích khoa học thực tế đã cho thấy, không có dấu vết của máu trong các tổ Yến đỏ, và màu sắc của các tổ chỉ đơn giản là kết quả của quá trình oxy hóa của các tổ yến và phản ứng đối với không khí trong suốt thời gian tổ yến hình thành và tồn tại.

Tất cả tổ yến đều được tạo thành từ các tuyến nước bọt của chim Yến với màu sắc ban đầu là màu trắng. Sau đó, trong điều kiện cụ thể, tổ yến có thể bị ôxy hóa và thay đổi màu sắc. Kết cấu tổ yến khác nhau tùy thuộc vào chim mẹ đan tổ như thế nào. Yến huyết thường có giá cao với lý do con người suy nghĩ Huyết Yến chứa nhiều thành phần dinh dưỡng, nhưng thực tế là do nguồn cung hạn chế và chi phí thu hoạch quá cao. Đồng thời, việc thu hoạch Huyết Yến cũng nguy hiểm hơn các loại yến khác về địa hình bám trụ của tổ yến trong hang động. Thường thì Huyết Yến ở những vách đá cheo leo và tồn tại lâu hơn với thời gian so với các loại Yến khác.

Pink / Orange Nests - Hồng Yến / Yến vàng

Giống như Huyết Yến về giá cả và sự hiếm hoi, Hồng Yến có màu cam nhưng màu sắc có thể thay đổi từ màu vỏ quýt đến màu vàng lòng đỏ trứng gà, tùy vào phản ứng với môi trường xung quanh và tuổi thọ của tổ. Màu càng đậm thì giá càng cao. 
Hồng Yến là loại tổ được sử dụng nhiều lần cho việc sinh nở của chim Yến nhưng vẫn chưa được thu hoạch. Theo thời gian, tổ yến sẽ có kích thước, màu sắc và trọng lượng khác nhau. Những người nuôi Yến đánh giá cao Hồng Yến vì họ biết rõ chất lượng của loại yến này về hương vị lẫn kết cấu chặt chẽ của tổ yến.

White Nests - Bạch Yến

Bạch Yến là loại tổ yến phong phú nhất, có giá thành thấp hơn Huyết Yến và Hồng Yến dù giá trị dinh dưỡng là tương đương. Bạch Yến được đa số người tiêu dùng chọn lựa. Và đây cũng chính là 90% nguồn Yến có mặt trên thị trường. 
Một số người thích Bạch Yến không chỉ về giá thành mà còn vì cảm giác yên tâm sử dụng yến tinh khiết, không có nguy cơ bị xử lý màu sắc của các nhà sản xuất không trung thực. 

Loại yến này thường được thu hoặch sau một lần sinh sản của chim mẹ.

Tóm lại, Hồng Yến và Bạch Yến có thể được thu hoặch từ hang động thiên nhiên hoặc nhà yến nhân tạo, nhưng Huyết Yến là loại chỉ có thể lấy từ hang động thiên nhiên. Người tiêu dùng nên tránh chọn mua Huyết Yến từ các nhà yến vì có nguy cơ sử dụng yến qua xử lý màu sắc bằng phương pháp hóa học nhưng lại phải trả một số tiền quá cao cho sản phẩm có thể gây hại cho sức khỏe của mình.